We spreken regelmatig over wedergeboren worden, maar staat dat er eigenlijk wel?

Het is opvallend dat de woorden 'wedergeboren' en 'wedergeboorte' maar heel weinig in de Bijbel voor komen. Dit komt, denk ik, doordat er nog geen standaard woorden waren, toen de Bijbel geschreven werd. Dezelfde ideeën worden keer op keer met andere woorden beschreven. Eén van de manieren om de overgang naar ons nieuwe leven in Christus te beschrijven, is ‘wederom geboren worden’ en dit komt uit Johannes 3:

Johannes 3:3-8 Jezus antwoordde en zeide tot hem: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, tenzij iemand wederom geboren wordt, kan hij het Koninkrijk Gods niet zien. Nikodemus zeide tot Hem: Hoe kan een mens geboren worden, als hij oud is? Kan hij dan voor de tweede maal in de moederschoot ingaan en geboren worden? Jezus antwoordde: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, tenzij iemand geboren wordt uit water en Geest, kan hij het Koninkrijk Gods niet binnengaan. Wat uit het vlees geboren is, is vlees, en wat uit de Geest geboren is, is geest. Verwonder u niet, dat Ik u gezegd heb: Gijlieden moet wederom geboren worden.  De wind[1] blaast, waarheen hij wil, en gij hoort zijn geluid, maar gij weet niet, vanwaar hij komt of waar hij heengaat; zo is een ieder, die uit de Geest geboren is.

‘Wederom geboren worden’ komt alleen hier voor en is de vertaling van twee Griekse woorden. ‘Gennao’ betekent ‘verwekken’ of ‘geboren worden’ en komt 97 keer in het N.T. voor, waarvan ongeveer 40 keer in Mattheüs 1. Hier is verder niet veel bijzonders mee aan de hand en ook Nikodemus vat dit woord gewoon op als ‘geboren worden’.

Het andere woord is interessanter, want het betekent niet ‘opnieuw’ of ‘nieuw’, maar eigenlijk ‘boven’. ‘Anothen’ komt 9 keer in het N.T. voor en wordt meestal met ‘boven’ vertaald. Nu is het vertalen van woorden niet eenvoudig, omdat woorden uit verschillende talen meestal niet helemaal met elkaar overeenkomen. Toch is het opvallend dat ‘anothen’ behalve in Johannes 3 niet met ‘wederom’ vertaald wordt.  

Wanneer we niet spreken van ‘wederom geboren worden’, maar van ‘van boven geboren worden’, maakt dit meer duidelijk van wat Jezus bedoeld. Jezus gebruikt in ditzelfde gedeelte ook verschillende keren de woorden ‘geboren uit geest’. ‘Geboren van boven’ en ‘geboren uit geest’ is hetzelfde. En het is een voorwaarde om Gods koninkrijk binnen te gaan en zelfs om dat koninkrijk te zíen!

Johannes maakt ditzelfde idee eerder al duidelijk met andere woorden:

Johannes 1:12-13 Doch allen, die Hem aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven om kinderen Gods te worden, hun, die in zijn naam geloven; die niet uit bloed, noch uit de wil des vlezes, noch uit de wil eens mans, doch uit God geboren zijn.

‘Uit God geboren worden’ is ook weer hetzelfde als ‘uit geest geboren worden’ en ‘van boven geboren worden’. Wanneer iemand dit van God ontvangt, krijgt hij macht om een kind van God te worden. Om dit van God te ontvangen, moeten we Jezus aannemen en in zijn naam geloven.


[1] Het woord dat in vers 8 met ‘wind’ vertaald wordt, is hetzelfde woord dat in dit gedeelte met ‘geest’ vertaald wordt. Niet alleen de wind blaast waarheen hij wil, ook de geest blaast waarheen hij wil, want in het Grieks, en ook in het Hebreeuws, is er één woord dat zowel met wind als met geest vertaald wordt.